Αυτή η τελική "κυριαρχική" χειρονομία (σ.σ. η φιλανθρωπία) επιτρέπει στον καπιταλιστή να ξεφύγει από τον φαύλο κύκλο της επ' άπειρον διευρυνόμενης αναπαραγωγής, του να κερδίζει χρήματα απλώς για να κερδίζει περισσότερα χρήματα. Όταν δωρίζει τον συσσωρευμένο πλούτο του για το κοινό καλό, ο καπιταλιστής αρνείται τον εαυτό του ως απλή ενσάρκωση του κεφαλαίου και της αναπαραγωγικής κυκλοφορίας του· η ζωή του αποκτά νόημα. Η διευρυμένη αναπαραγωγή παύει πλέον να είναι αυτοσκοπός. Επιπλέον, ο καπιταλιστής επιτυγχάνει με αυτόν τον τρόπο τη μετάβαση από τον έρωτα στο θυμό, από τη διαστροφική "ερωτική" λογική της συσσώρευσης στην επιθυμία για δημόσια αναγνώριση και φήμη. Τούτο σημαίνει ότι, σε τελική ανάλυση, πρέπει να θεωρήσουμε μορφές όπως ο Σόρος ή ο Γκέιτς ως προσωποποιήσεις της εγγενούς αυτοαναίρεσης της καπιταλιστικής διαδικασίας καθαυτήν: το φιλανθρωπικό έργο τους -οι τεράστιες δωρεές τους για δημόσια ευημερία- δεν είναι απλώς απότοκο της προσωπικής τους ιδιοσυγκρασίας. Άσχετα από το αν είναι ειλικρινείς ή υποκριτικές, αποτελούν τη λογική κατάληξη της καπιταλιστικής κυκλοφορίας και είναι αναγκαίες από αυστηρά οικονομική άποψη, αφού επιτρέπουν στο καπιταλιστικό σύστημα να αναβάλει την κρίση του. Αποκαθιστούν την ισορροπία -ένα είδος αναδιανομής τού πλούτου υπέρ των πραγματικά ενδεών- αποφεύγοντας μια μοιραία παγίδα: την ολέθρια λογική της μνησικακίας, από πλευράς των τάξεων που υφίστανται την εκμετάλλευση, και της αναγκαστικής κρατιστικής αναδιανομής του πλούτου, που μόνο σε γενικευμένη δυστυχία μπορεί να οδηγήσει. Προλαμβάνουν επίσης, θα μπορούσε να προσθέσει κανείς, τον άλλο τρόπο αποκατάστασης ενός είδους ισορροπίας και διατράνωσης του θυμού μέσω της κυριαρχικής δαπάνης, δηλαδή τους πολέμους...
Αυτό το παράδοξο σηματοδοτεί μια καίρια δυσχέρεια της εποχής μας: ο καπιταλισμός σήμερα δεν μπορεί να αναπαραχθεί μόνος του. Χρειάζεται την εξωοικονομική φιλανθρωπία για να συντηρεί τον κύκλο της κοινωνικής αναπαραγωγής.
Slavoj
Žižek (Βία, έξι λοξοί στοχασμοί)
Τελευταία βιώνουμε τον καπιταλιστικό αγριανθρωπισμό, που περιορίζει ασφυκτικά κάθε παροχή και δείχνει αποφασισμένος να παραχωρεί όλο και λιγότερα, ως τον πλήρη μηδενισμό τους...
ΑπάντησηΔιαγραφήΣτους "έξι λοξούς στοχασμούς για τη βία" (από τον παρόντα η τελευταία απουσιάζει) ας συμπληρώσουμε πως η μοιραία επερχόμενη σύγκρουση πρέπει να γίνει με απόλυτα ταξικό πρόσημο, χωρίς άλλους διαχωρισμούς...
theo,
ΑπάντησηΔιαγραφή1. Στην αμοραλιστική ηθική του καπιταλισμού μπορείς (και πρέπει) να φορτώσεις τόσο σκληρούς χαρακτηρισμούς, που ο χαρακτηρισμός "αγριανθρωπισμός" να φαντάζει ήπιος.
Αυτό, όμως, ΔΕΝ ΑΝΑΙΡΕΙ την ουσία του θέματος, αλλά -αντίθετα- την επιβεβαιώνει, αφού ο συγγραφέας αποδομεί ΑΚΡΙΒΩΣ ΕΚΕΙΝΗ την ηθική που κάνει τον καπιταλισμό ΠΙΟ ΕΥΠΕΠΤΟ -και μάλιστα- εύπεπτο για λόγους καθαρά ταξικούς (που στο κείμενο αναλύονται διεξοδικά).
Ο κάθε μαρξιστής αναλυτής -έτσι και ο Ζίζεκ- οφείλει να αποστασιοποιείται από το πέπλο καπνού, που η (εντελώς δικιολογημένη λόγω θυμού) έλλειψη ψυχραιμίας μάς φέρνει στα μάτια.
2. Οι έξι λοξοί στοχασμοί δεν έχουν την αρίθμηση των αποσπασμάτων που αναρτώ, αλλά είναι θεματικές ενότητες προσέγγισης της συστημικής βίας (δηλ. της καπιταλιστικής). Ως εκ τούτου το πρόσημο του χαρακτήρα της αναπόφευκτης σύγκρουσης (που σωστά επισημαίνεις), όχι μόνο δεν ξεθωριάζει, αλλά τονίζεται με highlighter.
(Κάνεις πολύ καλά που δυσπιστείς, διότι συνηθίζω στα "σεντόνια" και -πού ξέρεις;- ίσως κάποτε να γίνω ένας μεγάλος φιλελεύθερος κομμουνιστής υφασματέμπορος!)
Μερικές σκόρπιες σκέψεις
ΑπάντησηΔιαγραφήΑς πούμε ότι είμαι ένας μεγιστάνας που -από στιγμιαίο μπλακ άουτ- ο Ζιζεκ παρέλειψε να με αναφέρει μαζί με τον Γκέιτς και τον Σόρος. (στο δοκίμιό μου με τίτλο «συγκριτική μελέτη της διαλεκτικής προσέγγισης του ‘είναι’- σύγχρονοι μαρξιστές αναλυτές» θα τον ξεχάσω κι εγώ, να δούμε αν θα του αρέσει…).
Ως είθισται λοιπόν, ως μεγιστάνας, θα έχω και φιλανθρωπική δραστηριότητα. Γιατί; Για διάφορους λόγους πέραν της ψυχοπονιάρικης ιδιοσυγκρασίας μου:
1. Συντηρώντας στη ζωή όσους είναι για να «την κάνουν» οσονούπω (με εμβόλια, νερά και τρόφιμα στην Αφρική ας πούμε κτλ.) απλά μεγαλώνω το πλήθος όσων μπορούν να δουλέψουν για μένα μια μέρα, για (ακόμα) ένα κομμάτι ψωμί και εγώ ως ελάχιστο δείγμα της ευγνωμοσύνης τους να εισπράξω ΜΟΝΟ την υπεραξία της εργασίας τους. Και αυτό δεν είναι θεωρητικό. Όσο περισσότεροι άνεργοι υπάρχουν τόσο ευκολότερα διαπραγματεύομαι μαζί τους το ξεροκόμματό τους.
2. Η δημοσιοποίηση της φιλανθρωπικής μου δράσης έχει δύο-τρία τουλάχιστον αποτελέσματα:
α. Με κάνει πιο συμπαθή (απ’ όσο είμαι εκ φυσικού μου έτσι κι αλλιώς) στους καταναλωτές που απευθύνονται τα προϊόντα μου και γι αυτό τα προτιμάνε περισσότερο.
β. Δείχνει σε ΟΛΕΣ τις ενδιάμεσες οικονομικές τάξεις (ανάμεσα σε μένα και σε όσους δέχονται τη φιλανθρωπία μου) πως ‘υπάρχουν και χειρότερα’ άρα ‘εμείς πάλι καλά και δόξα τω θεώ να λέμε’. Αυτό εκτός από τον φόβο που λειτουργεί κατασταλτικά σ’ αυτές τις μεσσαίες τάξεις (ότι μπορεί μια μέρα με την κρίση, ας πούμε, να βρεθούν στη θέση των ‘πραγματικά ενδεών’) , δίνει κι ένα (αρρωστημένο) αίσθημα ανωτερότητας που σε γενικές γραμμές έχουν ανάγκη αυτές οι τάξεις. Έτσι η «επανάσταση» αναβάλλεται επ’ αόριστον…
γ. Μου προσφέρει μια ασπίδα προστασίας - σαν κι αυτές που έχουν οι πρόεδροι των ΠΑΕ - αν ποτέ τύχει και κάνας μαλ…ε…ιδιότροπος και κακώς πληροφορημένος δικαστής κάνει έλεγχο στα επιχειρηματικά πεπραγμένα μου.
Αυτά προς το παρόν, είχα και 3. αλλά το ξέχασα, αν το θυμηθώ θα επανέλθω.
υγ. και μη μου πει κανείς ότι δεν είμαι φιλάνθρωπος. Άνθρωπος είμαι κι εγώ και μ’ αγαπάω !
υγ2. ΓΑΠ
Ακριβώς, Κωστή!
ΑπάντησηΔιαγραφήΤα μεγάλα "γεράκια", πέρα από την απενοχοποίησή τους, εξασφαλίζουν πολύ μεγαλύτερα μερίδια στην αγορά, συντηρώντας κάποιους πληθυσμούς -έστω και σε συνθήκες "εντατικής"-, που κάτω από άλλες συνθήκες δεν θα είχαν πρόσβαση στα προϊόντα τους.
Υπάρχει(;) μεγαλύτερη και πιο ανήθικη βία από να σώσεις ένα παιδί (π.χ. στην Αφρική, λίγο πριν το κατασπαράξει ο γύπας), μόνο και μόνο για να το οδηγήσεις (μελλοντικά) στο ...κοντινότερο Σούπερ Μάρκετ;
Αυτού του μεγέθους οι φιλάνθρωποι είναι ΑΚΡΙΒΩΣ ΑΥΤΟΙ που ευθύνονται για τις αιτίες μαζικής εξαθλίωσης (πείνα, ασθένειες κι αναλφαβητισμός), και ΑΚΡΙΒΩΣ ΟΙ ΙΔΙΟΙ που έρχονται να τις "καταπολεμήσουν".
Ακριβώς στην εποχή του σύγχρονου δοσίλογου Τσολάκογλου(*), η πρέσβειρα καλής θελήσεως "παίζει" στα κανάλια σχεδόν ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ!!! Τυχαίο;;; ΔΝΤο νομίζω...
(*)Δεν έχει πλουτίσει (όσο θα ήθελε) για να το παίξει φιλάνθρωπος. Προς το παρόν αρκείται να ...πονάει! (κι αυτός και τα γιουσουφάκια του)
ΥΓ.Ιππείς στήσου (στυλ έξι κλειδί) σ' έσω κεσέ!
Μême νησων μοι κύριε όταν έλθεις εν ντίβα ασυλία σου.
(Γιάννα, μίξε x νιο μ' ασταί...)
Που θα βρω έναν καπιταλιστή να μ΄ερωτευτεί ρε παιδιά;
ΑπάντησηΔιαγραφήΑμήν και πότε!!! (μπας και μας μοιράσεις δωρεάν τους πίνακές σου)
ΑπάντησηΔιαγραφήΌμως, εσύ, (πέρα από γυμνάς-με-νου σκυλί-ακούς), τί prick άδεια θέτεις;;;
Μη Τόκα νου με γ΄ ραφείο συν ικεσιών! ΗΠΑρχουν γαμπροί για όλους. Δεν είμαστε steam φαλλίδες όρνιθες, εκείνες οι βλαμμένες, ανεγκέ-φαλλες κότες που πληρώνουν (pay - πέη) και τρώνε στον ατμό για να μην παχύνουν...
ΑπάντησηΔιαγραφή