Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου 2010

Slavoj Žižek (περί αθεϊσμού)

Σλάβοϊ Ζίζεκ
       Οι φονταμενταλιστές κάνουν (ό,τι αντιλαμβάνονται ως) καλές πράξεις προκειμένου να εκπληρώσουν το θέλημα του Θεού και να κριθούν άξιοι σωτηρίας· οι αθεϊστές τις κάνουν απλώς επειδή αυτό είναι το σωστό. Αυτό δεν είναι και η πιο θεμελιώδης εμπειρία μας της ηθικής; Όταν κάνω μια καλή πράξη, δεν την κάνω αποβλέποντας να κερδίσω την εύνοια του Θεού, την κάνω επειδή δεν μπορώ να κάνω αλλιώς -αν δεν την έκανα, δεν θα μπορούσα να κοιτάξω τον εαυτό μου στον καθρέφτη. Μια ηθική πράξη είναι εξ ορισμού η ίδια της η ανταμοιβή. Ο οικονομολόγος και φιλόσοφος του 18ου αι. Ντέιβιντ Χιουμ [David Hume], που πίστευε στο Θεό, διατύπωσε αυτή την άποψη πολύ εύστοχα, όταν έγραψε ότι ο μόνος τρόπος να δείξουμε αληθινό σεβασμό στο Θεό είναι να ενεργούμε ηθικά αγνοώντας την ύπαρξη του Θεού.
      Το μόνο που χρειάζεται να προσθέσουμε εμείς σ' αυτό είναι: γιατί λοιπόν να μη διαγράψουμε τον ίδιο τον Θεό και να κάνουμε το καλό απλώς για να το κάνουμε; Δεν είναι ν' απορεί κανείς που, σήμερα, αυτή η καθαυτό χριστιανική ηθική στάση επιβιώνει κυρίως στον αθεϊσμό;
      Η ιστορία του ευρωπαϊκού αθεϊσμού, από τις αρχαιοελληνικές και τις ρωμαϊκές απαρχές του, προσφέρει ένα μάθημα αξιοπρέπειας και θάρρους. Πολύ περισσότερο από τα περιστασιακά ξεσπάσματα ηδονισμού, εκείνο που τον χαρακτηρίζει είναι η επίγνωση της πικρής κατάληξης κάθε ανθρώπινης ζωής, αφού δεν υπάρχει καμιά ανώτερη εξουσία η οποία να επιμελείται το πεπρωμένο μας και να εγγυάται την ευτυχή έκβασή του. Συγχρόνως, οι αθεϊστές πασχίζουν να εκφράσουν το μήνυμα της χαράς, που προέρχεται όχι από μιαν απόδραση από την πραγματικότητα, αλλά από την αποδοχή της και την προσπάθεια να βρούμε δημιουργικά τη θέση μας μέσα σ' αυτήν. Εκείνο που κάνει αυτή την υλιστική παράδοση μοναδική, είναι ο τρόπος που συνδυάζει την ταπεινή επίγνωση ότι δεν είμαστε κυρίαρχοι του σύμπαντος, αλλά απλώς μέρη ενός πολύ ευρύτερου όλου το οποίο είναι εκτεθειμένο σε απρόβλεπτα καπρίτσια της μοίρας, με την προθυμία να επωμιστούμε το μεγάλο βάρος της ευθύνης για την πορεία που χαράζουμε στη ζωή μας. Με την απειλή τής απρόβλεπτης καταστροφής να επικρέμαται πανταχόθεν, δεν είναι αυτή η στάση περισσότερο από ποτέ απαραίτητη στη δική μας εποχή;

Σλάβοϊ Ζίζεκ - "Βία, έξι λοξοί στοχασμοί"   

17 σχόλια:

  1. 1ο Δεν ειμαι Α-θεος,αλλα ΛΟΓΙΚΟΣ,κοντρα στο ΠΑΡΑ-λογο!!Δυστυχως με την λογικη δεν μπορεις να αντικρουσεις το παραλογο!!!
    2ο Ο υπαρχει, αν καποιος νομιζει...ετσι!
    3ο Αν....υπαρχει αυτος που λενε οι χριστιανοι,
    τοτε φιλε, μπλε ξα Με! Με! Με! γαλοΠΟΥ στη!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Φ λαιμού,
    Έχω την εντύπωση πως αυτός που ενσυνείδητα δεν νιώθει την ανάγκη να πιστεύει σε κάποιο θεό [Α-θεος; αθεϊστής; λογικός(;;;)... πες το όπως θέλεις] δεν χρειάζεται να προβάλει τη δική του στάση ως υπέρτατη αλήθεια. Όπως επίσης δεν (θα πρέπει να) νιώθει την ανάγκη να σκανδαλίζει με βλασφημίες κάποιον που έχει θρησκευτική πίστη, αφού αυτό θα σήμαινε μια επιθετικότητα προερχόμενη όχι από ισχυρή πεποίθηση αλλά μάλλον από έλλειψη σιγουριάς.
    Όσο για τους θρησκόληπτους δεν θεωρώ πως είναι παράλογοι, ούτε διεκδικώ την αποκλειστικότητα στη λογική. Το για ποιούς λόγους κάποιος είναι θρησκόληπτος έχει να κάνει με πολύ βαθιά εσωτερικά αίτια όπως π.χ. άγχος θανάτου, πατροπαράδοτη υποταγή σε παραδοσιακές αξίες, κλειστοφοβία, σκοτεινοφοβία, ενοχές από την παιδική ηλικία κλπ.
    Φυσικά, πάντα πρέπει να ξεσκεπάζει κανείς το κατασκεύασμα "θρησκεία" ως δυνατό και αποτελεσματικό λαϊκό όπιο και ως μηχανισμό στήριξης και διαιώνισης της εξουσίας των αμοραλιστών ισχυρών.

    (σόρι για το σεντόνι, αλλά "κωμωδία ή δράμα η σκηνή αυτή έχει φαΐ", όπως έλεγε κάποιος άθεος στα νιάτα του, αλλά θεοσεβούμενος στα γηρατειά του, αφού... "μωραίνει Κύριος ον βούλεται απωλέσαι")

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Εγώ ξέρω αυτό που λένε οι τοίχοι: "Αν υπάρχει θεός, την put σείσαμε"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ιδού και σε τί άλλο μπινελίκι
    (οι Δούκες αιτία λόμπυ, ναι! Λύκοι!
    Χρήση με βουντού γιάνει και του Τεό τ' άλογο "Π" έγνοια)
    χρησιμεύουν του Γιάννη και του theo τα λογοπαίγνια:

    Επιδέξιο "by pass" του άμεσου σαρκασμού προς πιθανούς θρησκόληπτους αναγνώστες.
    Εύγε νέοι μου! Έβγαινε ημού!

    (αν και για μένα δεν υπάρχουν χυδαίες λέξεις!
    Έτσι τις αποκαλούν τα χυδαία μυαλά που στήνουν χυδαίους πολέμους!...)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Άθεοι - ξεάθεοι, με τέτοια κρίση, περιμένουμε την Κυριακή να πάμε σε κανα μνημόσυνο να φάμε κανα κόλυβο, να στανιάρουμε!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Καλόοοο! Συμφωνώ κι επαυξάνω:
    Την ώρα της ανάγνωσης του ιερού ευαγγελίου η προσήλωση είναι μεγάλη. Και το παγκάρι μένει αφύλαχτο...
    (Και δε νομίζω πως βλασφημώ. Άποψη καταθέτω. Μόνο που αν υπάρξει αντίλογος περί προσβολής ιερών μυστηρίων, ίσως και να χάσω την ψυχραιμία μου...)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Είναι πολλά τα λεφτά Άρη στο punk Άρη...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Όντως είναι πολλά, ισάριθμα με τις ενοχές που το "πεφωτισμένο ιερό κήρυγμα" δημιουργεί στο "ελεήμον" ποίμνιο.
    Αλλά και λίγα να είναι, εξασφαλίζουν τουλάχιστον το βδομαδιάτικο γάλα των λιμοκτονούντων προσφυγόπουλων της ενορίας.
    Διαφορετικά, "αξιοποιούνται" υπέρ "αποπεράτωσης" του οίκου Tου Θεού, που η μεγαλοσύνη Του (προσέξατε τα κεφαλαία "Τ";;;) δεν αντέχει να δοξάζεται σε φτωχικές ναοδομές και επιζητεί πολυελαίους.
    Σιγά τον πολυέλαιο! (slowly the very oil)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Η Ιστορία δε Νανά ferry θεούς που ζητούσαν πολυελαίους, τουναντίον. Αυτό ίσως κενά άπω δεικνύει την ατέλεια ή Καίτη μη ύπαρξή τους. Το ζήτημα ώμος είναι ότι η ίδια Ιστορία καταδεικνύει το χρυσοφόρο εμπόριο πούστη θήκαι από τους επιτήδειους καπηλευτές του φόβου και των Ann ass φαλλειών του κοσμάκη.
    "Πούστευε και μη ερεύνα" ή αλλιώς "oh yeh γόνε, γιε 'γω ναι"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Πολύ σωστή η παρατήρηση για τις εκάστοτε ταπεινές θεϊκές "απαιτήσεις". Κι από θεολογική σκοπιά, πράγματι· δεν θυμάμαι (ή δεν γνωρίζω) κάποια θεότητα που να απαίτησε πολυτέλειες και υπέρογκες δαπάνες για την κατασκευή τόπων λατρείας. [Εξαιρώ την αρχαία ελληνική μυθολογία με το δωδεκάθεο, όπου τα διαστροφικά καπρίτσια του Ολύμπου ήταν ευθέως ανάλογα με τις ανθρώπινες ενοχές, τις οποίες (ΚΑΙ ΕΚΕΙ!) η άρχουσα ηθική δημιουργούσε].
    Απλά, με την έκφραση "δεν αντέχει να δοξάζεται σε φτωχικές ναοδομές και επιζητεί πολυελαίους" ειρωνεύτηκα τις τραγικές (δηλ. των τράγων) πρακτικές: Αν οι κατ' εξοχή, κατά συνείδηση και κατά πεποίθηση (βλ. κατ' επάγγελμα) "εκπρόσωποί" Του Θεού (λέγε με Βατικανό-εμετά συγχωρήσεως) ρέπουν (έως γουστάρουν!) προς την προκλητική χλιδή και ακολασία, αυτό δεν συνηγορεί υπέρ ενός σαθρού κατασκευάσματος;;;
    Αν οι από καταβολής κόσμου ιερωμένοι (και είναι αμέτρητοι!) που έχουν επιδοθεί σε πρακτικές ασύλληπτου αμοραλισμού είναι θεοσεβούμενοι, τότε ποιοί είναι οι ασεβείς άθεοι;;;
    Αν το πολιτικό αληταριό που εκκλησιάζεται με "ευλάβεια" και με σκυμμένο το κεφάλι απέναντι στο ιερό πνευματικό (μύχιες, ω!) κήρυγμα των Άνθιμων, των Χριστόδουλων και των Εφραίμ, είναι θεοσεβούμενο, τότε ποιοί είναι οι ασεβείς άθεοι;;;
    Αν το εκάστοτε πολιτικό υπηρετικό προσωπικό τής πλουτοκρατίας ορκίζεται (ενώπιον της ηγεσίας των ...εκπροσώπων του θεού) πίστη στο σύνταγμα και στην ευημερία του λαού, με το χέρι του κορυφαίου ηθοποιού στο ιερό ευαγγέλιο, τα χέρια των υπολοίπων στους ώμους των μπροστινών τους (για την απρόσκωπτη ροή της ευλογίας) και τα χέρια των τελευταίων στους γυναικείους πισινούς, τότε ποιοί είναι οι θεοσεβούμενοι και ποιοί οι μεγαλύτεροι αθεϊστές;;;

    Μήπως εγώ;;;
    Που ένιωσα τυχερός μόλις η κυρία Έφη μου πρόσφερε ένα τόστ, που επί ώρα το "μάτιαζα", ο άτιμος...
    Θου κύρη Έφη luck in tost όμμα ατίμου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Έχυσα πολύ το δίκιο και δεν ΗΠΑ άρχει αντί ρήση. Ας Άννα φωνήσουμε: Ως Άννα εν τις ει ψήστης, sauce on ημάς (σάλτσα για Τοτό στου)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. ο Θεός εμφανίστηκε μπροστά μου ΑυτοΠροσώπως
    και μου είπε : Δεν Υπάρχω !
    και ποιος είμαι εγώ που θα αμφισβητήσει τον Θεό ;

    η λογική - ως επιστήμη κι ως πρακτική - ίσως να μην
    είναι το καλύτερο εργαλείο που μπορεί να υπάρξει
    για την ερμηνεία του κόσμου και τη θεώρησή μας
    μέσα σ’ αυτόν. Σίγουρα όμως είναι το καλύτερο
    εργαλείο της εργαλειοθήκης μας.
    Απ΄ την άλλη ο «φόβος του Θεού» είναι ένα εξίσου
    ισχυρό εργαλείο (από πρακτικής πλευράς) που εξυπηρετεί
    διαχρονικά πρόσωπα και κυρίως καταστάσεις.
    Ο «φόβος του Θεού» (που μπολιάζει τον φόβο του χωροφύλακα,
    του βουλευτή, του αφεντικού κοκ) είναι ακριβώς
    το αντίδοτο στην λογική ερμηνεία του κόσμου -
    στην ελευθερία , με άλλα λόγια, και του αυτοκαθορισμού
    του ανθρώπου.

    καλησπέρα, καθυστερημένη,
    στην ωμή γύρη

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Cup TEN(δέκα με τόνο!)
    Η λέξη "άνθρωπος" (ίσως και να) ετυμολογείται από τις λέξεις "άνω"+"θρώσκω" (κοιτάζω ψηλά).
    Κοίταξε, λοιπόν, το σχόλιο άνωθέν σου και θα δεις τον ...theo-grocer. Μέκκα λήπτη· να μύτο ε πάνα λάβω.
    Φυσικά, ιός άνω ετυμολογία βόλεψε μια χαρά τους θρησκόληπτους, που αρνούνται μιαν άλλη ετυμολογική εκδοχή:
    Άνθρωπος (από το "άνθος" + "ωπός", δηλ. αυτός που μοιάζει με άνθος -το "ρ" χάριν ευφωνίας)
    Το "-ωπός" δεν είναι παρά η ρίζα του παρακειμένου "όπωπα" του αρχαίου (ανώμαλου) ρήματος "ορώ" (π.χ. πρεσβυωπία, φθινόπωρο, μύωπας, αγριωπός κ.λ.π.)
    Ποιό άνθος, λοιπόν, έχει ομορφιά περισσότερη από του ανθ-ρ-ώπου;;; (όταν αυτός ΘΕΛΕΙ να λέγεται άνθ-ρ-ωπος· διότι υπάρχει και το απάνθρωπο ανθρωποειδές ΓΑΠάνθρωπος! -κι όνο όνο ήτο...)
    Ναοί ΣΕΚ αλλά έστω και "καθίστε"-ερριμένα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Ά κρύβω σετ σείει ναι!!!

    Κα Λώ-Σεβρήκα Σ;ο))))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Φίλτατε Μίλτατε,
    Καλώ sorries έστω σ' άλλων, Άκη μας.
    Σ' αιδοία βάζω έδωκε καιρό
    και Paul ίσα Paul λαμβάνω!...
    Να σε καλάν Ατταλε με!

    ΑπάντησηΔιαγραφή